Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji

   Szanowny Panie Premierze! W myśl art. 25 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm.) służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji. Na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz. U. nr 97, poz. 822) przełożony właściwy w sprawach postępowania kwalifikacyjnego może przerwać postępowanie w każdym czasie, z przyczyn innych niż określone w ust. 1, pisemnie zawiadamiając o tym kandydata.

   Zachodzi pytanie, czy przerwanie postępowania kwalifikacyjnego wobec danej osoby może nastąpić w oparciu o dowolne uznanie właściwego komendanta, czy powinno być ono oparte o zaistnienie negatywnej przesłanki lub nieprzydatności danej osoby do pracy w Policji. Nadto w znanym mi konkretnym postępowaniu kwalifikacyjnym Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku przerwał postępowanie kwalifikacyjne wobec osoby ubiegającej się o przyjęcie do służby w końcowym etapie i jednocześnie odmówił podania przyczyn i uzasadnienia swojej decyzji.

   Art. 25 ust. 1 ustawy o Policji określa przesłanki, które musi spełnić kandydat do pracy w Policji. W kontekście tego przepisu niedopuszczalne jest przyjęcie, że komendant ma prawo przerwać postępowanie administracyjne z dowolnej przyczyny, bez kierowania się jakimikolwiek przesłankami ustawowymi. Byłoby to sprzeczne z art. 2 i 7 Konstytucji RP. Pierwszy statuuję zasadę demokratycznego państwa prawnego, a drugi mówi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Art. 60 Konstytucji RP stanowi, że obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Z tych norm wynika zakaz opierania rozstrzygnięcia o dopuszczeniu danej osoby do pracy w służbie publicznej w oparciu o dowolne przyczyny, nieoparte na przepisach rangi ustawowej.

   § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia wychodzi poza delegację ustawową. Minister został w art. 25 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązany do określenia szczegółowych zasad prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji. Przyznanie komendantom prawa do odmowy przyjęcia do służby kandydata bez żadnego sprecyzowania przesłanek tej odmowy wykracza poza to upoważnienie i w rzeczywistości daje komendantom prawo swobodnego decydowania o dopuszczeniu do służby w Policji. Niedopuszczalne jest również pozbawienie zainteresowanego drogi odwoławczej oraz prawa do zaskarżenia decyzji do sądu.

   Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku uznał, że przepisy nie obligują go do uzasadnienia swojej decyzji ani do podania przyczyn przerwania postępowania kwalifikacyjnego. Takie postępowanie jest rażąco sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym i konstytucyjnym. W demokratycznym państwie prawnym organy władzy publicznej są zobowiązane do działania w oparciu o przepisy prawa i do wyczerpującego uzasadniania swoich rozstrzygnięć pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę potwierdzają wspomniane art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego - Art. 6. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa; Art. 7. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli; Art. 9. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

   W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na pytania:

   1. Czy właściwy komendant, przerywając postępowanie kwalifikacyjne w stosunku do konkretnej osoby na podstawie § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, ma obowiązek kierować się ustawowymi przesłankami do służby w Policji, czy też ma zupełną dowolność w podjęciu takiej decyzji?

   2. Czy właściwy komendant ma obowiązek podać przyczyny i uzasadnienie swojej decyzji?

   3. Czy od decyzji komendanta przysługuje droga odwoławcza lub skarga do sądu? Jeśli tak, to w jakim trybie?

   4. Czy prawo do przerwania postępowania kwalifikacyjnego (§ 9 ust. 2 rozporządzenia) nie wykracza poza delegację z art. 25 ust. 2 ustawy o Policji?

   5. W jaki sposób prawo do przerwania postępowania kwalifikacyjnego bez podania przyczyn da się pogodzić z art. 2, 7 i 60 Konstytucji RP?

   Z poważaniem

   Poseł Jerzy Budnik

   Wejherowo, dnia 17 stycznia 2006 r.