Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wypłat rekompensat dla spadkobierców emerytów, rencistów i pracowników sfery budżetowej

   Odpowiadając na kolejną interpelację posła RP pana Zdzisława Kałamagi, otrzymaną w dniu 20 marca 2000 r., w sprawie realizacji ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (DzU nr 30, poz. 164, nr 107, poz. 691 oraz z 1999 r. nr 72, poz. 801), pragnę wyjaśnić, co następuje:

   1. Przyjęte zasady odbioru rekompensaty umożliwiają uprawnionemu odbiór tego świadczenia w dowolnej jednostce organizacyjnej PKO BP na terenie całego kraju. Rekompensatę uprawniony, jego spadkobierca lub pełnomocnik może otrzymać w formie gotówki, przelewu na wskazane konto lub na nowo założony rachunek bankowy - oprocentowany a vista - w dowolnym oddziale banku PKO BP. Informację o sposobie zadysponowania gotówką przez uprawnionego bank rozpocznie przyjmowanie nie później niż na 24 dni przed pierwszym dniem wypłaty rekompensaty dla danej grupy uprawnionych. Spadkobierca, chcąc otrzymać rekompensatę, powinien przedłożyć w banku prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku po osobie uprawnionej, jej akt zgonu oraz swój dowód osobisty.

   2. W przypadku spadkobiercy nieletniego wypłaty rekompensaty dokonuje się w oparciu o następujące dokumenty:

   - prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku po osobie uprawnionej,

   - akt zgonu osoby uprawnionej,

   - dowód osobisty spadkobiercy,

   - prawomocne postanowienie sądu rodzinnego określające osobę reprezentującą nieletniego.

   W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z wysokością rekompensaty, niezgodnością danych osobowych lub braku umieszczenia w bazie danych uprawniony może złożyć reklamacje w dowolnym oddziale PKO BP.

   3. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 2 ww. ustawy prawo do rekompensaty pieniężnej jest szczególnym prawem majątkowym, różnym od świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Rekompensata pieniężna nie jest składnikiem treści stosunku pracy, lecz zadośćuczynieniem państwa, na miarę jego możliwości finansowych, za skutki niekonstytucyjnych działań w latach 1991-1992, polegających na niepodwyższaniu wynagrodzeń pracownikom sfery budżetowej oraz odebraniu niektórym emerytom i rencistom dodatków za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przy uwzględnieniu, że tak kształtowane świadczenia dotyczyły osób, które były emerytami lub rencistami przed 14 listopada 1991 r.

   Należy zaznaczyć, że na skutek tych niekorzystnych działań nie powstały indywidualne roszczenia pracowników względem pracodawców, ponieważ odpowiednie ustawy dotyczące kształtowania wynagrodzeń w sferze budżetowej operowały wskaźnikami generalnymi, odnoszącymi się do całej grupy pracowników i nie mogły wywierać skutków w treści indywidualnych umów o pracę. W związku z tym przy dziedziczeniu prawa do rekompensaty należy wziąć pod uwagę, że jest ono świadczeniem ˝nowym˝, a nie świadczeniem, o jakim wspomniano wyżej, opartym na roszczeniu powstałym wcześniej.

   Zatem terminem, od którego istnieje możliwość dziedziczenia rekompensaty, jest data wejścia w życie ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac (...), gdyż nie można być spadkobiercą nieistniejącego prawa majątkowego. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby nadanie praw majątkowych spadkobiercom tych osób, które ich nie nabyły.

   Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, przystępując do realizacji programu wypłat rekompensat pieniężnych, wypłaca je tym, którzy nabyli prawo do rekompensat zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 1997 r.

   Minister

   Emil Wąsacz

   Warszawa, dnia 10 kwietnia 2000 r.